داوری همتا یا Peer Review چیست؟

۱۳۹۷-۶-۳۱ ۱۸:۳۰:۳۴ +۰۰:۰۰ ۱۳۹۷/۰۶/۳۱|آموزش ها|بدون ديدگاه

داوری همتا یا Peer Review به معنی کنترل کیفی مقالات آکادمیک می‌باشد. در یک توصیف مختصر می‌توان گفت که داوری همتا سازوکاری رسمی است که از طریق آن آثار آکادمیک توسط پژوهشگران و صاحب‌نظران همان رشته به دقت بررسی می‌شود. در ادامه با تعاریف مربوط به داوری همتا و همچنین مراحل انجام آن بیشتر آشنا خواهید شد. با نیتیو پیپر همراه باشید.

داوری همتا یا Peer Review چیست؟

داوری همتا یا Peer Review یکی از مهم‌ترین فرایندهایی است که در جامعه آکادمیک امروزی وجود دارد. داوری همتا یا Peer Review براساس یک سری دستورالعمل‌هایی انجام می‌گیرد و در حال حاضر چندین دستورالعمل پذیرفته شده در بین جامعه علمی وجود دارد که مجلات نیز براساس این دستورالعمل‌ها مقالات را ارزیابی می‌کنند. ساده‌ترین تعریف از این نوع داوری را می‌توان به صورت زیر ارائه داد:

بازنگری همه‌جانبه مقاله علمی توسط متخصصان رشته مربوطه.

در داوری همتا بر روی برخی موارد تاکید شده است. برای مثال داوران نباید در تولید اثر نقشی داشته باشند، اما تخصص آن‌ها باید متناسب با حوزه تخصصی مقاله باشد. همچنین در این نوع داوری باید بر روی نوآوری، نحوه ارائه نتایح، رعایت اصول اخلاقی و سایر ویژگی‌های علمی و نگارشی مقاله توجه شود. از الزامات دیگر داوری همتا یا Peer Review این است که در طول داوری، نویسندگان و داوران مقاله به هیچ عنوان حق برقراری ارتباط مستقیم و خارج از چارچوب مجله را ندارند.

مراحل انجام داوری همتا یا Peer Review

۱- ارزیابی ویراستار یا سردبیر

ویراستار یا سردبیر مجله پس از دریافت مقاله، با طرح سوالات زیر مقاله را ارزش‌یابی می‌کند:

– آیا این مقاله با حوزه علمی ژورنال مرتبط است؟

– آیا نویسنده به‌درستی دستورهای شیوه‌نامه‌ ژورنال را رعایت کرده است؟

– آیا نویسنده تعارض منافع (conflict of interest) را گزارش کرده است؟

– آیا این مقاله برای مخاطب ارزش افزوده‌ای ایجاد می‌کند؟

۲- داوری همتا

ویراستار یا سردبیر از استادان و پژوهش‌گران متعدد درخواست می‌کند که مقاله را بخوانند و نقد کنند. تخصص داوران باید با حوزه تخصصی مقاله متناسب باشد. اگر زمینه علمی پژوهش‌گر خیلی خاص باشد، ویراستار ممکن است از نویسنده درخواست کند که چند داور را به ژورنال پیشنهاد دهد. همچنین، داوران بررسی می‎کنند تا مطمئن شوند مقاله معیارهای زیر را برآورده کرده باشد:

– محتوای اثر باید دست‌اول باشد و مفاهیم و یافته‌های جدیدی را به پژوهش‌های آکادمیک اضافه کند.

– طراحی مطالعه و روش تحقیق باید درست، اخلاقی و به‌سادگی تکرارپذیر باشد.

– نتایج باید به‌روشنی و به‌درستی توضیح داده شوند.

– نتیجه‌گیری باید قابل‌اعتماد، منطقی و معنادار باشد.

– اثر باید استانداردهای انتشار در ژورنال‌های علمی را برآورده کند.

داوران بازخوردهای عمومی‌تری را نیز ارائه می‌دهند. برای مثال، نویسنده چگونه می‌تواند مقاله یا روش تحقیق را بهبود دهد. همچنین، به ویراستار گزارش می‌دهند که مقاله برای انتشار آماده است (Accept)، امیدوارکننده است اما نیازمند اصلاح است (Accept with Changes)، یا به‌علت برآورده نکردن استانداردهای ژورنال، مناسب انتشار نیست (Reject).

۳- بازبینی و سابمیت مجدد

بیشتر مقاله‌ها، پیش از آن‌که برای انتشار پذیرفته شوند، باید اندکی بازبینی شوند. در این صورت، فرصتی در اختیار شما گذاشته می‌شود که مقاله را با توجه به پیشنهادهای داوران بهبود دهید. مسئولیت تغییر در محتوای علمی مقاله‌ها با نویسنده‌هاست، اما می‌توانید از خدمات نیتیو پیپر برای اصلاح زبان، گرامر، و فرمت ژورنال استفاده کنید.

ممکن است داوران پیشنهادهایی بدهند که با آن‌ها مخالف باشید یا روش تحقیق شما را نقد کرده باشند. در این صورت، فرصت دارید که استدلال‌ها و تصمیم‌های‌تان را برای آن‌ها توضیح دهید. پس از آنکه مقاله بازبینی‌شده توسط داوران بررسی شد، ویراستار برای انتشار آن تصمیم نهایی را خواهد گرفت.

+بیشتر بخوانید: چک‌لیستی برای بازبینی اصلاحات و سابمیت مجدد مقاله

ژورنال‌ها درک می‌کنند که نویسنده‌ها، با توجه انرژی و زمان زیادی که صرف آماده‌سازی مقاله کرده‌اند، هنگام بررسی مقاله مضطرب و نگرانند. بنابراین، بیشتر ژورنال‌هایی که سیستم سابمیت کردن آنلاین دارند به نویسنده‌ها اجازه می‌دهند که فرایند داوری مقاله‌شان را پیگیری کنند. هرگاه بررسی مقاله وارد فاز جدیدی شود یا تصمیم جدیدی گرفته شود، نویسنده‌ها با ایمیل آگاه می‌شوند. علاوه بر این، می‌توانند وارد اکانت‌شان شوند تا از وضعیت بررسی مقاله مطلع شوند.

یک نکته دیگر درباره داوری همتا یا Peer Review این است که مجلات بسیار معتبر معمولاً از داوران اصلاحات دریافت نمی‌کنند و تنها از آن‌ها می‌خواهند که نظر خود را درباره پذیرش یا رد مقاله بیان کنند.

ثبت ديدگاه