تاریخچه و معرفی کامل پاب مد و مدلاین و تفاوت آن‌ها

۱۳۹۷-۵-۲۱ ۱۷:۳۱:۴۶ +۰۰:۰۰ ۱۳۹۷/۰۵/۲۱|آموزش ها|بدون ديدگاه

وبسایت پاب مد یکی از مهم‌ترین و بزرگ‌ترین موتورهای جستجوی علمی در دنیای علم به شمار می‌رود. برای پژوهشگران و دانشمندان رشته‌های پزشکی، علوم زیستی و حوزه سلامت، پاب مد یک ابزار کامل برای اطلاع از آخرین یافته‌های علمی است. موتور جستجوی پاب مد در کنار دیتابیس مدلاین، استانداردی کامل در حوزه انتشار اطلاعات علمی در دنیا به شمار می‌روند. در این مطلب، به بررسی تاریخچه شکل گیری پاب مد و مدلاین و  معرفی این دو خواهیم پرداخت. با نیتیو پیپر همراه باشید.

تاریخچه شکل گیری پاب مد و مدلاین

شکل گیری پاب مد و مدلاین تاریخچه‌ای طولانی و جالب دارد. کتابخانه ملی پزشکی آمریکا (National Library of Medicine) که به اختصار NLM نامیده می‌شود، از سال ۱۸۷۹ اقدام به انتشار ماهانه یک کتابچه کرد که ایندکس مدیکوز (Index Medicus) نامیده شد. این کتابچه شامل اطلاعات مربوط به هزاران مجله حوزه پزشکی بود که مشخصات مؤلف، مجله، نام مقاله، و به طور کلی مشخصات استنادی ژورنال‌های پزشکی را منتشر می‌کرد. در ایندکس مدیکوز مجلات علوم زیستی و زیست پزشکی در دو بخش براساس موضوع و مولف دسته بندی می‌شدند و انتشار آن تا سال ۲۰۰۴ میلادی ادامه داشت.

مدیران کتابخانه ملی پزشکی آمریکا (NLM) در سال ۱۹۶۴ تصمیم گرفتند ایندکس مدیکوز را به صورت الکترونیکی منتشر کنند و در واقع اطلاعات این کتابچه‌ها به کامپیوترها منتقل شد. این سیستم کامپیوتری جدید، سيستم بازيابي و تحليل متون پزشکي یا به انگلیسی Medical Literature Analysis And Retrieval System نام گرفت که به اختصار مدلارز یا MEDLARS نامیده شد. دسترسی به مدلارز از طریق اینترنت ممکن نبود و به همین دلیل پژوهشگران باید کلیدواژه‌های جستجوی خود را برای کارمندان مدلارز ارسال می‌کردند و این کارمندان با جستجو در سیستم، اطلاعات یافت شده را پرینت گرفته و برای پژوهشگران پست می‌کردند. البته در سال‌های بعد مدلارز از طریق فلاپی و سی دی منتشر شد و در دسترس کتابخانه‌های علمی سراسر دنیا قرار گرفت.

پاب مد و مدلاین

زمانی که زیرساخت‌های مخابراتی در حال گسترش بود، مسئولان NLM تلاش خود را برای عرضه آنلاین مدلارز آغاز کردند. نتیجه این تلاش در سال ۱۹۷۱ به بار نشست و MEDLARS Online متولد شد و برای سهولت تلفظ به جای این عبارت از MEDLINE استفاده شد. دسترسی به مدلاین تنها برای تعداد محدودی از کتابخانه‌های دانشگاهی دنیا فراهم بود و امکان استفاده گسترده آن به دلیل نبود اینترنت جهانی میسر نبود.

در نهایت در سال ۱۹۹۶ و با گسترش اینترنت در جهان، مسئولان کتابخانه ملی آمریکا خبر افتتاح یک موتور جستجوگر با نام PubMed را اعلام کردند. پاب مد در واقع یک ابزار جستجوی آنلاین بود که دسترسی به اطلاعات دیتابیس مدلاین و البته برخی دیگر از دیتابیس‌های علمی دیگر را فراهم می‌کرد. در واقع شما با جستجو در پاب مد به تمامی اطلاعات دیتابیس مدلاین و برخی دیگر از دیتابیس‌های علمی دیگر دسترسی خواهید داشت.

حوزه‌های تحت پوشش در پاب مد و مدلاین

دیتابیس مدلاین در حال حاضر شامل بیش از ۱۹ میلیون رکورد و مدرک علمی از بیش از ۵۶۳۹ ناشر برگزیده است. بیش از ۵۰۰۰ مجله علمی در مدلاین نمایه می‌شود و مابقی مدارک نیز مربوط به کتاب‌ها و اسناد علمی دیگر است. مدلاین از نظر زمانی از سال ۱۹۵۰ تاکنون را پوشش می‌دهد.

۴۸ درصد مقالات تحت پوشش مدلاین متعلق به کشور آمریکاست و ۸۸ درصد مقالات نیز به زبان انگلیسی می‌باشند. مسئولان کتابخانه ملی آمریکا اطلاعات مدلاین را علاوه بر پاب مد، در اختیار ابسکو و الزویر نیز قرار داده‌اند و بنابراین از طریق دو جستجوگر Embase متعلق به الزویر و Ebscohost متعلق به ابسکو نیز می‌توان به اطلاعات مدلاین دسترسی داشت.

پاب مد و مدلاین

همانگونه که در بالا گفته شد، پاب مد علاوه بر مدلاین شامل چند دیتابیس دیگر مانند PMC و پری مدلاین است. تا ماه جولای سال ۲۰۱۷ جستجوگر پاب مد بیش از ۲۷٫۳ میلیون سند علمی را نمایه کرده بود و در هر سال بیش از ۵۰۰ هزار مدرک علمی دیگر به این تعداد افزوده می‌شود.

از بین تمامی مقالات منتشر شده در پاب مد، حدود ۳٫۸ میلیون مقاله دارای فول تکست رایگان هستند و بیش از ۱۴٫۲ میلیون مقاله نیز دارای فول تکست هستند که پاب مد به آن‌ها لینک داده است. سایر مقالات این پایگاه دارای فول تکست نیستند که بیشتر آن‌ها مربوط به ژورنال‌های قدیمی است. بیشترین جستجوها در پاب مد متعلق به کلیدواژه‌های سرطان با ۱۲ درصد، شیمی با ۸٫۶۹ درصد، درمان با ۸٫۳۹ درصد و عفونت با ۵ درصد جستجو است.

پاب مد و مدلاین

در آینده مطالبی بیشتری در ارتباط با پاب مد و مدلاین و همچنین نحوه جستجو در پاب مد و نکات آموزشی مربوط به جستجوهای ساده و پیشرفته در آن منتشر خواهد شد. با نیتیو پیپر همراه باشید.

ثبت ديدگاه