پنج دلیلی که ضرورت داوری همتا را نشان می‌دهد

۱۳۹۷-۷-۲۲ ۱۹:۴۱:۴۲ +۰۰:۰۰ ۱۳۹۷/۰۷/۲۲|آموزش ها|بدون ديدگاه

اولین باری که مقاله‌ای را برای یک ژورنال ارسال کردم به خاطر می‌آورم. هم از اینکه به مرحله سابمیت کردن مقاله رسیده‌ام هیجان داشتم و هم وجود فرآیندی به نام داوری همتا من را مضطرب کرده بود. شنیده بودم که بسیاری از مقاله‌ها از این مرحله عبور نمی‌کنند و کارشناسان آن‌ها را بی‌رحمانه رد می‌کنند. اما در نهایت، یکی از کارشناسان که مقاله‌های متعددی را منتشر کرده بود به من یادآوری کرد:

داوری همتا، از نامش پیداست که چیست. همتایان هم‌رشته شما، کارتان را بررسی می‌کنند و فقط درباره جنبه‌هایی از کار که نیاز به شفاف‌سازی دارد سوال طرح می‌کنند. آن‌ها ممکن است غیرمغرضانه نظرشان را بیان کنند و با توجه به طرح مطالعه و روش‌شناسی آن، نقاطی را برجسته سازند که حق مطلب را ادا نمی‌کنند.

بر روی این موضوع تأمل کردم و فهمیدم که داوری همتا فرآیند خوبی است. این روش به من کمک کرد که ادعای مطرح شده در پژوهش‌ام را متناسب با بافتار متن سازمان‌دهی کنم و مقاله را بهبود دهم.

تفسیر جدید من از داوری همتا موجب شد که انتظار برای دریافت پاسخ از طرف ژورنال، اضطراب کمتری برایم ایجاد کند. البته، ناامیدی و احساس بی‌ارزش بودن که پس از ریجکت شدن به انسان دست می‌دهد قابل دست کم گرفتن نیست! اما می‌توان از تجارب آموخت و تا زمان انتشار موفقیت‌آمیز مقاله دست از تلاش برنداشت. از آن زمان به بعد، خودم هم در نقش داوری همتا فعالیت کرده‌ام و به ارزش آن پی برده‌ام.

می‌توان گفت که داوری همتا تلاش برای دستیابی به حقیقت است، همان چیزی که پژوهش‌های علمی تلاش می‌کنند به آن دست یابند. در اینجا پنج دلیلی را که فکر می‌کنم داوری همتا مهم است را با شما مرور می‌کنم. پس با نیتیو پیپر همراه باشید.

+بیشتر بخوانید: داوری همتا یا Peer Review چیست؟

پنج دلیلی که ضرورت داوری همتا را نشان می‌دهد

۱- زمانی برای تفکر و تأمل: داوری همتا زمانی را در اختیار داور می‌گذارد تا بر روی اثر شخصی دیگر تأمل کند و با استفاده از دانش و تخصص‌اش، بازخوردهای مدبرانه‌ای را ارائه دهد. دلیل درخواست برای داوری اثر این است که تخصص داور متناسب با موضوع مقاله است و اینکه دانش او برای ارزش‌یابی اثر به کار می‌آید. نویسنده‌ها نیز که از داورها بازخورد دریافت می‌کنند، درمی‌یابند که متخصص حوزه مورد نظر کار پژوهشی را چگونه ارزیابی کرده است. از طریق تبادل نظر میان نویسنده و داور یا ویراستار، این زمان فرصت خوبی است تا اصلاحات لازم در مقاله اعمال شود.

۲- کیفیت پژوهش: در مجله‌هایی مانند Which، مصرف‌کننده‌ها بررسی محصولات و رتبه‌های داده شده به آن‌ها را مطالعه می‌کنند. داوری همتا نیز همین کار را برای انتشارات علمی انجام می‌دهد. داوری همتا نوعی تضمین کیفیت برای مصرف‌کننده‌های پژوهش است.

۳- پژوهش‌گران مسئولیت اخلاقی‌شان را درک می‌کنند: ما از این بابت پژوهش‌مان را منتشر می‌کنیم که امیدواریم یافته‌های‌مان منجر به بهبود برخی از پدیده‌ها شود. در پژوهش‌های پزشکی این کار ممکن است بر سلامت مردم تأثیر گذارد. بنابراین، روشی که پژوهش را انجام می‌دهیم و بنیانی که ادعاهای‌مان را بر آن بنا می‌کنیم باید در معرض بررسی قرار گیرد. نویسنده‌ها و داورها این مسئولیت اخلاقی را با یکدیگر به اشتراک می‌گذارند.

۴- آموزش: به عنوان یک دانشجوی دکتری، که هم در جایگاه نویسنده و هم در جایگاه داور با فرآیند داوری همتا در ارتباط بوده‌ام، دریافت بازخورد به ارتقا و رشد ظرفیت پژوهشی‌ام کمک کرده است. داوری همتا را فرصتی برای گفتگوی آکادمیک می‌دانم. داوری کردنِ کارهای دیگران به من کمک کرده است که کارهای خودم را منتقدانه‌تر نگاه کنم.

۵- کمک به یکدیگر: داوری همتا به من کمک می‌کند که احساس کنم بخشی از جامعه علمی هستم. دانستن اینکه بازخوردهای من یک کار آکادمیک را بهبود می‌دهد رضایت‌بخش است. همین‌طور، دیگران نیز ممکن است همین کار را برای من انجام دهند. عقیده دارم که در حس همکاری متقابل، با سایر داوران وجه اشتراک دارم.

امیدوارم که همزمان با رشد پژهشی‌ام، به آنچه صحیح می‌پندارم پایبند باشم، اما در صورتی که خطایی از من سر زد، شخصی دیگر من را از آنچه صحیح است آگاه کند!

توجه: این مقاله توسط دکتر روژانی گاوندر نوشته شده و در وبسایت الزویر منتشر شده است.

ثبت ديدگاه