آشنایی با مگا ژورنال و معرفی مگا ژورنال های معروف دنیای علم

۱۳۹۷-۵-۲۰ ۱۵:۵۳:۱۰ +۰۰:۰۰ ۱۳۹۷/۰۵/۲۰|آموزش ها|بدون ديدگاه

این روز‌ها اصطلاح مگا ژورنال در مباحث مرتبط با انتشارات آکادمیک زیاد شنیده می‌شود، اما براساس چه تعریفی یک نشریه مگا ژورنال نامیده می‌شود؟ ویژگی اصلی مگا ژورنال ها این است که مجموعه‌ متنوعی از پژوهش‌ها را بدون قضاوت درباره‌ اهمیت‌شان، صرفاً با توجه به مستدل بودن‌شان، منتشر می‌کنند. مگا ژورنال های معروفی که هم اکنون اعتبار زیادی دارند عبارتند از PLOSONE ،Scientific Reports و PeerJ. برای آشنایی بیشتر با مگا ژورنال ها با نیتیو پیپر همراه باشید.

مگا ژورنال ها چه ویژگی‌هایی دارند؟

اصطلاح مگا ژورنال ها در مباحث مرتبط با انتشارات آکادمیک به کار می‌رود، و عموماً به ژورنال‌هایی اطلاق می‌شود که معیارهای زیر را برآورده می‌کنند:

۱- سردبیران مجلات، مقاله‌ها را بر اساس مستدلات علمی قضاوت می‌کنند نه اهمیت و تاثیرگذاری‌شان. یعنی اینکه اگر مجله از نظر روش شناختی و رعایت اصول علمی نگارش مشکلی نداشته باشد، صرف‌نظر از موضوع و اهمیت آن چاپ می‌شود.

۲- دامنه علمی گسترده‌ای را پوشش می‌دهند برای مثال، ژنتیک، علوم اجتماعی، پزشکی و …

۳- مدل دسترسی آزاد یا Open Access دارند. یعنی معمولاً هزینه‌های فرایند بررسی و انتشار مقاله از نویسندگان مقالات دریافت می‌شود و در عوض مقاله به رایگان در اختیار خوانندگان قرار می‌گیرد.

۴- هیئت تحریریه‌ای از ویراستاران آکادمیک دارد، برخلاف ژورنال‌های سنتی که ویراستاران حرفه‌ای استخدام می‌کنند.

۵- ظرفیتی انعطاف‌پذیر برای انتشار هر نوع مقاله‌ای که مناسب نشر باشد دارند.

۶- فرایند داوری و پذیرش بسیار کوتاهی دارند و مقالات را به سرعت به چاپ می‌سانند.

۷- فقط به صورت آنلاین منتشر می‌شوند و نسخه پرینت ندارند.

مزیت مگا ژورنال ها نسبت به ژورنال های سنتی

بدون شک، برای طبقه‌بندی مگا ژورنال ها باید مسائل بسیاری را مدنظر قرار داد. سوال اصلی این است که اصلاً چه چیزی آن‌ها را در زمره‌ی مگاژورنال قرار می‌دهد؟ این ژورنال‌ها راه‌شان را از ژورنال‌های اشتراکی و کاملاً تخصصی جدا کرده‌اند. با توجه به زمان قابل توجهی که در مجلات سنتی برای انتشار مجلات و مقالات صرف می‌شود، نویسندگان در مگا ژورنال ها از فرایند داوری‌ای که تنها بر مستدلات علمی تمرکز می‌کند، بهره می‌برند.

در واقع مگا ژورنال ها مدل‌های سنتی نشر را به‌شدت تغییر داده‌اند. مشاهده‌ مقاله‌ای که در Plos One منتشر شده است، ایده خاصی درباره‌ی حوزه تمرکز مجله یا حیطه‌ی تخصصی‌اش به شما نمی‌دهد. در حالی که در زمانی نه چندان دور نام ژورنال اطلاعاتی درباره مقالات منتشر شده در آن به مخاطب می‌داد. با رواج جستجوگرهایی مانند PubMed و Google Scholar شیوه‌ یافتن اطلاعات جدید توسط پژوهش‌گران تغییر کرده است. در حال حاضر، با توجه به اینکه پژوهش‌های مورد علاقه‌تان را می‌توانید به‌راحتی در این جستجوگرها یا تایم‌لاین توییتر دریافت کنید، دیگر چه نیازی به این همه ژورنال دارید؟

معرفی چند مگا ژورنال معتبر

با توجه به مبهم بودن تعاریف، مگا ژورنال ها را از کجا می‌توانید پیدا کنید؟ عموماً Plos One را اصیل‌ترین و اولین مگا ژورنال می‌شناسند، اما ناشران دیگری نیز ژورنال‌های مشابهی را عرضه کرده‌اند. در زیر برخی از این نمونه‌ها را فهرست کرده‌ایم. این فهرست فراگیر نیست اما می‌تواند برای شروع آشنایی با این قبیل مجلات مناسب باشد:

Biology Open (@BiologyOpen), from the Company of Biologists –

BMJ Open (@BMJ_Open), from BMJ Publishing Group –

Cureus (@CureusInc) –

Elementa (@elementascience), from BioONE –

FEBS Open Bio (@FEBSOpenBio), from Elsevier –

F1000 Research (@F1000Research), from Faculty of 1000 –

G3, from the Genetics Society of America –

GigaScience (@GigaScience), from BGI –

IEEE Access, from the Institute of Electrical and Electronics Engineers –

PeerJ (@thePeerJ) –

PLOS ONE (@PLOSONE), from the Public Library of Science –

QScience Connect, from QScience –

SAGE Open, from SAGE –

Scientific Reports (@SciReports), from Nature Publishing Group –

The Scientific World Journal, from Hindawi –

SpringerPlus (@SpringerPlus), from Springer –

ثبت ديدگاه